Μια απροσδόκητη σημαντική συμβολή και  πνευματικός

εμπλουτισμός στην μουσική ζωή της Ελλάδας καθώς και προσανατολιστικός βοηθός στις αναζητήσεις της νέας γενηάς ήταν η διημερίδα που οργανώθηκε για τα 100 χρόνια από την γέννηση του

             Olivier Messiaen στην Αθήνα από το

Τμήμα Ιστορικής και Συστηματικής
Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

           στο Παλαιό Πανεπιστήμιο των Αθηνών.

Στο μικρό αυτό συνέδριο συμβολικά τιμώμενο κεντρικό πρόσωπο ήταν ένας απο τους αγαπημένους μαθητές του

O. Messiaen ο συνθέτης, μουσικολόγος και παιδαγωγός

                                  François - Bernard Mâche

(διατελεί και πρόεδρος της Εταιρείας Φίλων του Ιάννη Ξενάκη στο Παρίσι).  Παρουσιάστηκαν οι πολλαπλές πτυχές των αναζητήσεων του συνθέτη
Olivier Messiaen,  η κοσμοθεώρησή του και η χαρακτηριστικότητα της προσωπικότητάς του.

Η σημασία του έργου του O.Messiaen στην σημερινή κρίσιμη εποχή μας αποκτά ένα ιδιαίτερο νόημα. Στις μέρες μας διαπιστώνεται νέο ερευνητικό ενδιαφέρον  για το έργο του μιας και το κέντρο βάρος του  τείνει προς μια υπερβατική μουσική ενατένιση που προσπαθεί να συμφιλιωθεί με την αυτονομία της φύσης ενόσω γενικότερα η ανθρώπινη δυσπιστία μεγενθύνεται μαζί με την γνώση. Φύση, δέος, θαύμα και πίστη ως μέρη μιας πρωτογενούς κληρονομιάς του ανθρώπου στο έργο του Olivier Messiaen μας επισημαίνουν αυτή την αινι- γματική ένωση του ανθρώπου από την προεπιστημονική εποχή κι΄ύστερα με τα ουράνια σημεία και φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα έξω απο την κανονική πορεία των πραγμάτων μέσα στον άχρονο κόσμο του Θεού και την απανταχού παρουσία του.

Οι μεταλλαγές  στα στρώματα της διανοητικής μουσικής εξέλιξης σε πολλά από τα έργα του σηματοδοτούν μεταβαλλόμενες προοδευτικές  διεξελίξεις που κινούνται ανεπαίσθητα μέσα στο εφήμερο θεϊκό δράμα σημειώνοντας  αυτή την απόσταση μέχρι την ημέρα της Κρίσεως.

Οι ομιλητές του Συνεδρίου ανέπτυξαν ένα πλούσιο πρόγραμμα παρουσιάσεων προβάλλοντας με διερευνητικό  και επιστημονικό τρόπο πολλές  απο τις διαφορετικές προεκτάσεις του έργου και της δραστηριότητας του O.Messiaen.

Αναλυτικό Πρόγραμμα των ομιλιών
 

Παρασκευή 19/12/2008

10.00-10.10 Καλωσόρισμα από τον Πρόεδρο του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του

Πανεπιστημίου Αθηνών, Καθηγητή κ. Παύλο Κάβουρα

10.10-10.30 Εναρκτήρια διάλεξη. Όλυ Κοσμά Ψυχοπαίδη-Φράγκου, Καθηγήτρια,

Διευθύντρια του Τομέα Ιστορικής και Συστηματικής Μουσικολογίας του

Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών: «Αισθητικές και

ιδεολογικές διαστάσεις στο έργο του Ο. Messiaen»

10.30-11.15 F-B. Mâche: «Ο Messiaen και το τραγούδι των πουλιών»

11.15-11.30 Συζήτηση

11.30-11.50 Διάλειμμα για καφέ

1^η Συνεδρία. Προεδρεύουσα: Όλυ Κοσμά Ψυχοπαίδη-Φράγκου

11.50-12.10 Θόδωρος Αντωνίου: «Οlivier Messiaen: Συνομιλίες μου με τον μεγάλο

            άνθρωπο και μουσικό»

12.10-12.30 Γιώργος Κουρουπός: «Οlivier Messiaen, ο παιδαγωγός»

12.30-12.50 Κώστας Τσούγκρας: «Ο Messiaen ως δάσκαλος αρμονίας και στυλιστικής

            σύνθεσης. Μια εκπαιδευτική μελέτη των Vignt Leçons d’Harmonie»

12.50-13.10 Πέτρος Βούβαρης: «Ο συνθέτης ως αναλυτής: Ο Messiaen αναλύει Ravel»

13.10-13.30 Συζήτηση

13.30-17.30 Μεσημβρινή παύση εργασιών

2^η Συνεδρία. Προεδρεύων: Γιώργος Ζερβός

17.30-17.50 Μάρκος Τσέτσος: «Έκσταση και Λόγος. Μια φιλοσοφική προσέγγιση της

            μουσικής του Messiaen»

17.50-18.20 Sander van Maas: «Late Style Messiaen» [Το ύστερο ύφος του Messiaen]

18.20-18.50 Μάκης Σολωμός: « “Με αυτόν τον τρόπο με πλησιάζει”. Σημειώσεις για την

            σχέση Ξενάκη και Messiaen»

18.50-19.10 Συζήτηση

Σάββατο 20/4/2008

3^η Συνεδρία. Προεδρεύων: Μάρκος Τσέτσος

10.00-10.20 Δανάη Στεφάνου: «Τοπίο και απεδαφοποίηση στη μουσική του Messiaen»

10.20-10.40 Ηλίας Γιαννόπουλος «Χρονικοί τύποι στο έργο του Messiaen

Chronochromie»

10.40-11.10 Ιάκωβος Στάϊνχαουερ: «Η απεραντοσύνη του χώρου στον Messiaen»

11.10-11.30 Συζήτηση

11.30-11.50 Διάλειμμα για καφέ

4^η Συνεδρία. Προεδρεύουσα: Καίτη Ρωμανού

11.50-12.10 Αναστασία Γεωργάκη: «Η αξία της τεχνολογικής προσέγγισης στο έργο του

            Messiaen. Από την καινοτομία στη διαχρονικότητα»

12.10-12.30 Άννα-Μαρία Ρεντζεπέρη-Τσώνου: «Οι απόψεις του Messiaen για τη

            θρησκευτικότητα στη μουσική και η εφαρμογή τους στο έργο του»

12.30-12.50 Μαρία Σουρτζή: «Η θεολογική διάσταση στο έργο Κουαρτέτο για το τέλος

            του Χρόνου  του Messiaen»

12.50-13.10 Συζήτηση

5^η Συνεδρία. Προεδρεύων: Μάκης Σολωμός

13.10-13.30 Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης: «Παράθεση, επαναληπτικότητα και υπέρθεση

            στα Regards IV & V του Messiaen»

13.30-13.50 Θανάσης Ζέρβας: «Ηχοδομές στο έργο L’Εchange του Messiaen.

            Στατικότητα έναντι πλήρους περιστροφής»

13.50-14.10 Γιώργος Ζερβός: «Η έννοια της ανάπτυξης στο έργο του Messiaen»

14.10-14.30 Συζήτηση

14.20-17.00 Μεσημβρινή παύση εργασιών

6^η Συνεδρία. Προεδρεύουσα: Όλυ Κοσμά Ψυχοπαίδη-Φράγκου

17.00-17.20 Γιώργος Βλαστός: «Έρωτας και θρησκεία στα Ποιήματα για την Μι του

            Messiaen»

17.20-17.40 Ίων Ζώτος: «Αγάπη και Έρως στο Chants de terre et de ciel του Messiaen

            και ο Huysmans»

17.40-18.00 Καίτη Ρωμανού: «Harawi»

18.00-18.20 Συζήτηση

18.20-18.40 Διάλειμμα για καφέ

18.40-19.00 Όλυ Κοσμά Ψυχοπαίδη-Φράγκου: Απολογισμός συνεδρίου

20.00 Ρεσιτάλ της Λήδας Μασούρα στην Αίθουσα Τελετών

Paul Dukas (1865-1935): La plainte, au loin, du faune…

Olivier Messiaen (1908-1992): Pièce pour le tombeau de Paul Dukas

Olivier Messiaen: Regard de la Vierge (από το έργο Vingt Regards sur l’Enfant-Jésus)

Maurice Ravel (1875-1937): Oiseaux tristes (από το έργο Miroirs)

Olivier Messiaen: Le Loriot (από το έργο Catalogue d’Oiseaux)

Claude Debussy (1862- 1918): Danseuses de Delphes (από το έργο Préludes)

Olivier Messiaen: Les sons impalpables du rêve    

                                 Un reflet dans le vent  (από το έργο Huit Préludes)